دررفتگی مادرزادی لگن نوزادان که امروزه بیشتر با نام دیسپلازی تکاملی مفصل ران (DDH) شناخته میشود، حالتی است که در آن مفصل لگن بهدرستی در جای خود قرار نگرفته یا بهطور کامل شکل نگرفته است. در این وضعیت، سر استخوان ران بهطور شل یا کامل از حفره لگن خارج میشود یا اتصال پایداری با آن ندارد. این مشکل میتواند از بدو تولد وجود داشته باشد یا در ماههای ابتدایی زندگی بهتدریج ایجاد شود.
دررفتگی مادرزادی لگن اگر بهموقع تشخیص داده نشود، ممکن است در آینده باعث مشکلاتی مانند لنگش، درد لگن، کوتاهی یک پا و اختلال در راه رفتن شود. به همین دلیل، معاینههای غربالگری نوزادان و بررسیهای تصویربرداری در ماههای اول زندگی اهمیت زیادی در تشخیص و درمان زودهنگام این عارضه دارد.
| علائم دررفتگی مادرزادی لگن | روشهای تشخیص |
|---|---|
| نابرابری طول پاها (کوتاهتر بودن یک پا) | معاینه بالینی توسط پزشک (تستهای بارلو و اورتلانی) |
| محدودیت در باز شدن رانها | سونوگرافی لگن در نوزادان زیر ۶ ماه |
| عدم تقارن چینهای ران و باسن | رادیوگرافی (X-ray) در سنین بالاتر |
| صدای کلیک یا جابهجایی در مفصل لگن | بررسی تأخیر در رشد حرکتی کودک (نشستن، راه رفتن) |
بیشتر بخوانید : درمان آسیب کشاله ران با فیزیوتراپی
تاثیر فیزیوتراپی در دررفتگی مادرزادی لگن
فیزیوتراپی در دررفتگی مادرزادی لگن (دیسپلازی تکاملی مفصل ران) نقش مهمی در بهبود عملکرد حرکتی و پیشگیری از عوارض بلندمدت دارد، بهخصوص بعد از تشخیص و درمان اولیه توسط ارتوپد. این روش با کمک تمرینات هدفمند باعث تقویت عضلات اطراف مفصل ران، بهبود ثبات لگن و افزایش دامنه حرکتی مفصل میشود. همچنین فیزیوتراپی به کودک کمک میکند تا الگوی حرکتی طبیعیتری در نشستن، چهار دست و پا رفتن و راه رفتن ایجاد کند و از ایجاد لنگش یا فشار غیرطبیعی روی مفاصل جلوگیری شود. در مواردی که درمان زودهنگام انجام شده باشد، فیزیوتراپی میتواند روند رشد طبیعی مفصل را حمایت کرده و احتمال نیاز به جراحی در آینده را کاهش دهد.
فیزیوتراپی در دررفتگی مادرزادی لگن (DDH) با هدف بهبود ثبات مفصل ران، افزایش دامنه حرکتی و کمک به رشد طبیعی لگن انجام میشود. این تمرینها باید کاملاً کنترلشده و متناسب با سن کودک باشند و معمولاً زیر نظر فیزیوتراپیست اجرا میشوند تا از فشار اضافی به مفصل جلوگیری شود.
بیشتر بخوانید : فیزیوتراپی سالمندان در شهریار
تمرین باز کردن آرام رانها (Abduction Exercise)
در این تمرین، پاهای کودک بهآرامی به سمت بیرون باز و سپس به حالت اولیه برگردانده میشوند. این حرکت به افزایش انعطافپذیری مفصل ران کمک کرده و از محدودیت حرکتی جلوگیری میکند.
تمرین خم و راست کردن مفصل ران
در این حرکت، مفصل ران و زانو بهصورت کنترلشده خم و سپس صاف میشوند. هدف این تمرین تقویت عضلات اطراف لگن و کمک به بهبود الگوی حرکتی طبیعی کودک است.
تمرین دوچرخهای پاها
در این تمرین، پاهای کودک به شکل حرکت پدال دوچرخه در هوا بهآرامی چرخانده میشوند. این حرکت باعث افزایش تحرک مفصل و بهبود انعطافپذیری عضلات میشود.
تمرین تقویت عضلات مرکزی بدن
این تمرین با هدف تقویت عضلات شکم و لگن انجام میشود تا ثبات بیشتری در ناحیه مفصل ران ایجاد شود و از فشار اضافی روی مفصل جلوگیری گردد.
بیشتر بخوانید : چه بیماری هایی با فیزیوتراپی درمان میشوند؟
تمرین وضعیتدهی صحیح پاها
در این روش، پاهای کودک در وضعیت استاندارد و طبیعی قرار داده میشوند تا رشد مفصل ران در راستای صحیح انجام شود و از بدشکلیهای احتمالی پیشگیری گردد.